Zwemlessen op school onder druk: "Niveau gaat achteruit, binnenkort kan enkel de elite nog zwemmen"

In dit artikel:

Vlaamse leerlingen moeten volgens de minimumdoelen aan het einde van de lagere school veilig kunnen zwemmen zonder hulpmiddelen. Scholen zijn verplicht om gedurende minstens één schooljaar gratis zwemlessen aan te bieden, maar daarna mogen ze de kosten aanrekenen aan ouders. In de praktijk verschilt het zwemonderwijs sterk per school en wordt er over het algemeen minder gezwommen dan vroeger.

Volgens Tine Sleurs, lector lichamelijke opvoeding aan Hogeschool UCLL, hebben scholen vaak te weinig tijd en middelen voor een langdurig zwemtraject. Bovendien is er geen uniforme aanpak: sommige scholen starten bij de jongste leerlingen, andere bij de oudste, en de lessen kunnen wekelijks of slechts om de twee weken plaatsvinden.

Een belangrijke oorzaak is het sterk afgenomen aantal zwembaden in Vlaanderen in de voorbije 25 jaar. Scholen moeten daardoor verder reizen, terwijl zowel vervoers- als toegangsprijzen zijn gestegen. Ook de maximumfactuur van 110 euro per leerling zet het onderwijs onder druk. Bij een kostprijs van ongeveer 5 euro per zwemles kunnen 15 tot 17 lessen al een groot deel van dat bedrag opsouperen. Scholen moeten daarom kiezen tussen zwemlessen en andere activiteiten, of een deel van de kosten zelf betalen.

Door het beperkte en ongelijke aanbod groeien de niveauverschillen. Sommige kinderen leren al vroeg zwemmen in een club, terwijl anderen pas op school in het water komen. Een leerkracht begeleidt bovendien vaak alleen een klas van ongeveer 25 leerlingen, terwijl kleinere groepen beter zouden zijn.

Het gemiddelde zwemniveau daalt volgens de Vlaamse Zwemfederatie vooral omdat een groeiende groep kinderen nauwelijks of niet kan zwemmen. De federatie telt 55.000 leden en schat dat nog 27.500 kinderen op een wachtlijst staan. Clubs kunnen de stijgende vraag niet volgen door een tekort aan zwembaduren. Buitenschoolse zwemlessen kosten doorgaans 250 tot 375 euro voor ongeveer 30 lessen; privélessen kunnen rond 750 euro per jaar kosten. Experts vrezen daarom dat zwemmen, ondanks het belang als levensreddende basisvaardigheid, steeds minder toegankelijk wordt voor kinderen uit gezinnen met een beperkt budget.